Subliminal " Eşik Altı " Telkinler İşe Yarar mı ? *

Hepimiz duymuşuzdur, sinemada film karelerinin içine yerleştirilen gözle görülmeyen bilinçaltı tarafından algılandığı iddia edilen cola ve mısır alın şeklinde subliminal etkinin varlığını..

Bu konuda son dönemlerde piyasa da bir çok sorun için cd ler satılmakta ve denmekte ki siz sadece müzik sesi duyacaksınız, telkinler gizli olarak yerleştirilmiştir bunu bilinçaltınız algılayacak..

Oysa gerçek göründüğü gibi değil; Amerika bu deneyden sonra özellikle Amaerikan kongresinde her türlü bilinçdışı reklamı yasaklama düşüncesi oluştu.. Fakat kongre yasal bir harekete gerek duymadı çünkü Bilinçdışı reklamların etkisiz olduğu ortaya çıktı. ( Pratkanis1992 )

Anlaşılan tarih tekerrür ediyor ki bir grup pazarlamacı ise şimdide bilinçdışı kasetlerle davranışları değiştirdiklerini iddia ediyor. ( Epley et al 1999 )

Çift kör bir çalışma yapılıyor, iki ayrı denek grubuna özgüveninizi geliştirin ya da belleğinizi geliştirin başlıklı iki bilinçdışı kaset dinlettirildi. Dinleyenler  ise hangi kasette ne olduğunu bilmiyorlardı, kaset üzerindeki başlıklarda karıştırılmıştı. Yani denekler çift kör çalışma ile kasetlerdeki bilinçdışı mesajların üstünde yazan etiketle uyuşmadığını bilmiyorlardı.

deneklerin yaklaşık % 50 si bellek ve özgüvenlerinde artış olduğunu söyledi. Ancak denekler kasetin içerdiği bilinçdışı mesaja göre değil, kasetlerin üzerinde yazan etiketlere göre değişim gösterdiler.

Buna kendini doğrulayan kehanet diyoruz. Bazı davranışların değişeceğine çok inanmak ve ardından farkında olmadan bu davranışı değiştirecek şekilde hareket etmekle ilgili idi.

kasetlerdeki bilinçdışı mesajların davranışı değiştiremediği sonucu çıktı aksine davranışlarda meydana gelen bütün değişiklikler dinleyicinin kasetin etkisine olan inancından kaynaklanmaktaydı. ( Eplet et al 1999 )

Bilinçdışı mesajlar belli davranışları değiştiremese de duygusal durumumuzun bilmeden ve bilinçdışına etki ederek algıları etkileyebildiğine dair kanıtlar vardır.

* Psikolojiye Giriş, Rod Plotnik Kaknüs yayınlarında detaylara bakabilirsiniz..